Эжер Ялбаков: Бис эл-jонысты jилблерин корыыры керегинде, бирлигисти jеткилдеерин сананар, шр керек
Депутаттар, jондык ишчилер ле Улаган, Одой, Чамал, Майма ла Кксуу-Оозы аймактард ткрген туштажуларда куучын-эрмек jаыс ла муниципал jаыртулар аайынча эмес, а бу jуукта Конституциябыска эдилген кубулталар керегинде база болгон.
Алтай Республиканы Конституциязы 2020 jылда jаан солунталар эдилген Россия Федерациязыны Конституциязына эптештирилген. Мындый иш Россия Федерациязыны бастыра субъекттеринде ткрилген ле бгн Алтай Республиканы статузын солыырына кандый да тзлг бербейт деп база катап темдектейдим.
«Целостность» ло «неприкосновенность» деген одомолдор элде ле озо суверенный государство болгонын керелейт ле текши Россияны ончо jерине келижет. Оны да учун Россия Федерацияны Конституциязыны 4-чи тизиминде «Россия Федерациязы бойыны jерини бднин ле кубултпазын jеткилдейт» деп темдектелген. Республикалар РФ-ты те тапту субъекттерини тоозында ла федерал Конституцияны 5-чи тизиминде «Россия Федерацияны федеративный сайламазы оны государстволык бирлигине, государственный jаны бирлик системазына тзлглнт» деп айдылат.
Бисти Конституциябыста jеристи корыыры база чокум темдектелген. Ол керегинде 10-чы тизимде «Алтай Республиканы jери бирлик, бузылбас ла оны кыйулары Алтай Республиканы jби jогына кубултылбас» деп айдылган. Алтай Республиканы административно-территориальный сайламазыны jери бдн болорыны ла кезилип блнбезини ээжилерине тзлглнгн ол керегинде 67-чи тизимде быжу темдектелген. Айдарда, баштапкызында, «целостность» деген сс-одомол Россияны – суверенный государствоны темдеги болгонын ла, экинчизинде, Алтай Республиканы jери бирлик, бузылбас ла кыйулары jп jогына кубултылбас деп jарт тодоор керек.
Бисти кезик jерлештериске республиканы эл-jонын jарарына, удурлаштырарына эмес, а, карын да, бириктирерине иштеер керек. Анчада ла Конституциябысты 76-чы тизиминде кп калыкту эл-jонысты jилблерин корыыры керегинде айдылганына тайанып, бирлигисти jеткилдеерин сананар, шр керек.
